Russia

Pnyahan Wikipidiya
跳至導覽 跳至搜尋
Flag of Russia
Flag of Russia-Kwoci Eluos(俄羅斯國旗)

Russia(俄羅斯)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg-Kwohwey.(國徽)

Gaga kska Yacow ka Russia, 60 00 N, 100 00 E ka gaga na nniqan. Kana ka knlbangan na o 17,098,242 sq km(hangan na o Tg1) (knlbanga dxgal o 16,377,742 sq km, knlbangan qsiya o 720,500 sq km). Kana ka sejiqun o niqan 142,355,415 hiyi. Gaga Moscow ka pusu alang paru, jiyax 12 idas 6 ka jiyax skrayan klwaan. Manu ka dxgal Russia ga wada sugan 13.10% ka dxgal qpahan, 49.40% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 37.50% na.

Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Vladimir Putin, pnaah hngkawas2012 idas 5 jiyax 7pnrajing kmlawa klwaan.

File:Russian Federation 2014 (orthographic projection) - verde claro.svg-Ida nkiya nniqan lnglingay.(自然地理位置)

cinkhulan sa knita’ sa brbiru’

Eluos(俄羅斯)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Ris(歷史)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

國家政權 存在時間 首都 最高領導人職稱 現任或末代統治者 備註
建國歷史的變遷
基輔羅斯 (古羅斯國家,862年至1242年) 基輔 基輔大公 亞歷山大·雅羅斯拉維奇·涅夫斯基 1240年滅亡於蒙古帝國。
弗拉迪米爾-蘇茲達爾大公國 (1157年至1389年) 弗拉迪米爾 弗拉迪米爾大公 德米特里·頓斯科伊 1389年滅亡於莫斯科大公國。
莫斯科大公國 (1389年至1547年) 莫斯科 莫斯科大公 伊凡四世 1547年,大公伊凡四世加冕為沙皇,莫斯科大公頭銜遂成為歷史。
俄羅斯沙皇國 (1547年1月16日至1721年1月22日) 莫斯科

(1547–1712) 亞歷山德羅夫(1564–1581) 聖彼得堡(1712–1721)

俄羅斯沙皇 彼得大帝 1721年,彼得大帝改國號為俄羅斯帝國,正式登基稱帝。
俄羅斯帝國 (1721年1月22日至1917年9月1日) 聖彼得堡(1721–1728;1730–1917)

莫斯科 (1728–1730)

俄羅斯皇帝 尼古拉二世 1917年爆發二月革命,尼古拉二世簽署退位詔書,俄羅斯帝國滅亡。俄國臨時政府取而代之。
俄羅斯共和國 (1917年9月1日至1917年11月7日) 彼得格勒 臨時政府部長主席 亞歷山大·費奧多羅維奇·克倫斯基 1917年11月,他的政府被波耳什維克發起的十月革命推翻。
俄羅斯蘇維埃聯邦社會主義共和國(蘇維埃俄國) 1917年11月7日成立,1922年至1991年屬於蘇聯) 莫斯科 蘇聯共產黨中央委員會總書記 → 蘇聯總統 → 俄羅斯總統 鮑利斯·葉爾欽 1922年同其他加盟共和國組成蘇聯。1991年從蘇聯獨立。
蘇維埃社會主義共和國聯盟 (1922年12月30日 - 1991年12月26日) 莫斯科市 蘇聯人民委員會主席 → 蘇聯共產黨中央委員會總書記 → 蘇聯總統 米哈伊爾·戈巴契夫 1991年解體。
俄羅斯聯邦 (1991年12月25日 - 至今) 莫斯科市 俄羅斯聯邦總統 弗拉迪米爾·普丁 現行俄羅斯國家政權。為聯合國會員國、獨立國協成員國。

Qtaan ka kndadax klwaan ni gaya kuoci, mingcu kuocya Eluos dayan ga nniq jiyax 7 idas 12 hngkawas 1991 pryuxan “Eluos”ka hangan,thnganan “Eluos” “Ereynpan”ni “Ekuo”, kika Sureyn ni Eluossuweyay reynpan sehuey konghkuo pdutuc.

Dxgal Eluos ga nniq cyosji sbiyaw ida niqan seejiq mniq hini. hngkawas 862 seejiq Nuoman Ryorik lwanan Slafujen miyah Nuofukluote,phiyu tgkingal Luos kongyueyn, prajing o kndadas hini ka Ryorike wangjaw. hngkawas 882, Nuofukeluote taking Awreyke pqlahan, phiyu Cifuluos kongkuo, dhuq 12 scicongyey, Cifu ka paru alang,tongSlafujeng ka pusu klwaan brah.

jiyax 26 idas 12 hngkawas 1991, Eluossuweyay sehueycui ryenpan konghkuo ga rmngaw ka baraw bi Suweyay pryuxun ka hangan ni kika cujyueyn kuocya da.

Ppryuxan uuda pusu paru alang klwaan(國家政權首都的變遷)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

1. Hngkawas 862 dhuq hngkawas 882 - Nuofukluote

2. hngkawas 882 dhuq hngkawas 1243 - Cifu

3. hngkawas 1243 dhuq hngkawas 1389 - Fulatimir

4. hngkawas 1389 dhuq hngkawas 1712 - Moske

5. hngkawas 1712 dhuq hngkawas1728 - Snpitepaw

6. hngkawas 1728 dhuq hngkawas1732 - Mosge

7. hngkawas1732 dhuq hngkawas 1918 - Snpitepaw

8. jiyax 12 idas 3 hngkawas 1918 dhuq sayang - Moske

File:Dmitry Medvedev and Vladimir Putin-1.jpg-俄羅斯聯邦安全會議副主席麥德維夫(左)和俄羅斯總統普丁(右)

Cngc(政治 )[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Endaan Eluosreynpan ka reynpanc ni pancongdongc, pusu dha ka Eluos reynpan seynfa ni gaya, pnaah rifa、sfa、sincn sanjyueynfnri nii o ppdayaw ka uuda、ppdayaw ka qqpahun uri.

Sklawa qpahan reynpan(聯邦行政部門 )[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Eluos sayang niqan 19 pumen ni kana saw mntna ka congcyu, kska na hiya o niqan mngari ka ini hari pntna, niqan biyax pumen o kika congdong ka kmlawa, sugan dnii:

·       Reynpan neywaypu

·       Ryenpan waycyawpu

·       Reynpan kuofanpu

·       Reynpan sfapu

·       Reynpanmingfan、tbbyaxun ni ini pnaqih lmiqu hokuopu (tnhangan ttbiyax qpahun)

·       Reynpan anjyueyncyu

·       Reynpan tueyway jingpawcyu

·       Reynpan cingweycyu

·       Kuocya cingweycyun

Duma maxal o kika csucongri, sugan dnii:

·       Reynpan jaycnpu

·       Reynpan ueysnpu

·       Reynpancyuyu facanpu

·       Reynpan cyayu ni gsyueypu

·       Reynpan kongyey ni mawipu

·       Reynpan nongyeypu

·       Reynpan yuenhuwpu

·       Reynpan cyawdongyunsu nidongsyunpu

·       Reynpan cjancyueyn ni huancing pawhupu

·       Reynpan nenyueynpu

File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg-俄羅斯聯邦的一級行政區  22個共和國   46個州   9個邊疆區   4個自治區   1個自治州   3個聯邦直轄市

Singcgn cyuhwa(行政區劃 )[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

  • Tru ka reynpan csyas(города федерального значения/federal cities)— Mosks、Snpitepaws ni Saywasdwobors
  • 46 ka Cow(области/oblasts,"provinces")

·   9 ka peyncyanjyu(края/krais,"territories")

·   22 ka konghkuo niqan bi cyo (республики/republics)konghkuo hini o ida ka ssliyan alang sawsumingcu

·   Kingal ka cccyu(автономная область/autonomous oblast,"autonomous province")— Yoday cccow

·   Spac ka ccjyu(автономные округа/ autonomous okrugs,"autonomous districts")

File:Kremlin 27.06.2008 01.jpg-首都莫斯科

Pusu breenux alang(主要城市)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Moske, pusu paru alang Eluosreynpan, kana klwaan mklawa, hbangan, gsyueyyuenhua ni cyawdongcongsing, kiya ni pnlalay alang Mosgecow Ereynpan cudi uri.·       kana ssjiqan Moske o dhuq 14,612,602 ( ssjiqan breenux : 10,472,629 ),kika hbaraw ssjiqan alang Owcow, mntna hari Isdanpaw, maban 1/10 kana ka dha ssjiqa Eluos.

Snpitepws, gaga nniq daya gqiyan hidaw Eluos, Fenranwan yeynan,hngkawas 1703 ka prajing pnhyugan. Snpitepaw ni Moske o mntna Eluos reynpan csyas,·       mntna na hiya kika Ereypan cudi reyningkelcow paru pusu alang、paru tahaykancns Eluos ni mntna ka Moske tgdha paru alang.

· singSiporiya, nniq Epihban, hngkawas 1893 ka pnhyugan, kika singSiporiya sofu ni ssjiqan Eluos tgtru paru alang, ida niqan bi hangan gsyueyjn Eluos.

Yeygaceyrinpaw, nniq Ularsan tonglu, hngkawas 1723 ka pnhyugan. Sayan o kika Ular reynpancyu congsin alang ni sofu Sueyrtluofukcow.·       Pusu bi kongyey congsingEluos kndadax sbiyaw ka alang Eluos, paru bi alang Ularticyu uri.

· Frcyakel, nniq Furcyahyeynan, hngkawas 1589 ka pnhyugan, jiyax 10 idas 4 hngkawas1925 pryuxan tnhangan  Staringkel ni Staringkel, hngkawas 1961 pryuxan tnhangan Frcyakel, kika hunac Eluos Frcyakelcow sofu.

File:Russia 87.74494E 66.20034N.jpg-Russia 87.74494E 66.20034N

Tiri(地理)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Gisu qmangaw daya kkana alang Oyatalu Eluosreynpang, knttu priyux ka dxgal ni karac. Ida bingyueyn kkana kaalang dha,krinah ka saw owcow ni alang Siporiya Yacow. Llaban snapaw kkana ka hunac bingyueyn,alang lqmiqu kkana ka daya bingyueyn. dgiyaq o gaga tsli hraan hidaw daybingyan yeyngan ni ngungu hunac, saw Takawcyasuo sanmay ni Syeyn – Peycyar sanmay.Ska hari Ular sanmay o ana pusu ayus Owcow ni Yacow, binaw yasa nKucejyusan, llbu ka dgiyaq, ini hari pntna ka knbowkax dxgal.

·       Tasiyang o nLuyueynhay ni Haywan ( kndadax daya mquri hunac ) : Fnlangwan、gsilung Poluo、gsilung Yasu、gsilung qalux

·       daya Pingyang o nLuyueynhay ( kndadax gqiyan hidaw  mquri hraan hidaw ) : Palueynchay、payhay、klahay、Labuceyfyhay、gqiyan hidaw hraan hidaw gsilung Poriya、Jugjihay

·       Daybingyan o nluyueynhay ( kndadax daya mquri hunac ) :Payringhay、Ehuojghay、gsilung Tanah tunux

·        egu ka paru yayung mquri bingyueyn dhuq gsilung qluli. Pusu yayung o kana Furcyah、Epih、Yeynisayh、Lenah ni Amurh ( Heylongcyan uri ). Pusu hupo o niqan Peycyarhu、Latuocyahu ni Awneycyahu dnii.

Karac(氣候)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Nniq hraan hidaw Owcow ni daya Yacow ka Eluos, kkana alang gisu nniq daya muxun ni daya mskuy,ini pntna ka karac alang hini,psu karac Talu ka hini. ida mntna hari ka karac , knltu idas kingal o saw 5 tuses dhuq 50 ses (pntasan kana ka knlangan o ida truma ka karac dha ),idas empitu wada mntna saw 0 ses dhuq 27 ses. qnyuxan quyux o wada saw 150~1000 hawmi.

File:Russia Product Export Treemap 2014 zh-cn.svg-圖為俄羅斯2014年的出口產品結構,大部分為石油、天然氣、鋁、煤、鎳 、鐵等能源及礦產資源,另外一重要部分為燃氣輪機、核設施等重工業產品

Cingci(經濟)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Wada klaan ka singcn ni rifaciko Eluosreynpang, pusu kongyey klwaan ni pryux ka uuda wada niqan paru bi ka ini au uuda,saw Yeyrsing ka kmlawa siida, hbangan Eluosreynpang ga nniq Sreyn ceydi do knkawas rima ka wada mlih. Ana saw kiya,hbangan Eluos o ida ini biyaw kndadax paru bi knlangan congyan smulu priyux cingci dhuq hbangan brigan. Hngkawas 1997 wada malu ka hbangan Eluosreynpan.

File:Russian economy since fall of Soviet Union.PNG-蘇聯解體後的俄羅斯國民生產總值(PPP)

Hqulang ppanan(交通運輸)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Congsu(綜述)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Pusu ppanan Eluos ka deylu ni sapah skaya, paru bi ka hqulan uri. yasa duma owcow kika pusu klwaan, ini mnkala ka hraan hidaw uri、hgalan bi ka ssjiqan, kika ppanan o tqapur saw gqiyan hidaw, llaban dxgal ka klwaan Eluos kika alang dha ka paru bi ppanan hqulan kana knlangan, knbragan elu ni ppanan hqulang o ida nniq brah bi kana knlangan.

File:中俄PPP比较.PNG-世界銀行20年來中俄人均GDP(PPP)比較數據

Kawsukonglu(高速公路)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Llaban bi ka dxgal klwaan Eluos, ini nniq baraw ka hbangan uri, kika kawsukonglu ga uka ka saw uuda hsingyunsu,binaw quri Owcowga tsliyan ka kawsukonglu, paru bi hqulan ppanan.

File:中俄PPP3.png-世界銀行20年來中俄人均GDP(PPP)比較圖表(現在俄羅斯人均GDP已被中國超越)

Deylu (鐵路)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Kika saw nii kha knlaban ka dxgal klwaan Eluos, ida dha sprun bi qmita ka deylu. kana knbraagan deylu Eluos o kana knlangan tgdha knbragan, quri ppanan deylu ida klwaan dha ka paru bi uri.

Ddaan qsiya(水運)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Egu ka dsiya langu Eluos, binaw uka hqulan. Kana knlangan o bbaraw bi ka langu Furcya、knegu bi ka qnliyan langu dha,kika pusu bi ddaan qluliyan langu Eluos. Ana kana knlangan tgdha ka hayanseyn Eluos, binaw yasa bowkax hri ka gsilung、bbaraw hari ka msipa,kika wana nniq tasiyang ni daybingyan yeynan niqan paru hari kanggo.

Hanggong(航空)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Snegun mrana ka hbangan, kika pusu uuda ppanan knlaban alang Eluos ka hanggong.

Pnyahan pnatas(參考資料)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]