Lesotho

Pnyahan Wikipidiya
跳至導覽 跳至搜尋
Flag of Lesotho
Flag of Lesotho-Kwoci Rayswotwo(賴索托國旗)

Lesotho (賴索托)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Gaga kska Meycow ka Lesotho, 29 30 S, 28 30 E ka gaga na nniqan.

Kana ka knlbangan na o 30,355 sq km (hangan na o Tg142) (knlbanga dxgal o 30,355 sq km, knlbangan qsiya o 0 sq km).

Kana ka sejiqun o niqan 1,953,070 hiyi.

Gaga Maseru ka pusu alang paru, jiyax 4 idas 10 ka jiyax skrayan klwaan.

Manu ka dxgal Lesotho ga wada sugan 76.10% ka dxgal qpahan, 1.50% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 22.40% na.

Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Letsie III, pnaah hngkawas1996 idas 2 jiyax 7 pnrajing kmlawa klwaan.

File:Coat of arms of Lesotho.svg-Kwohwey (國徽)
File:Location Lesotho AU Africa.svg-Ida nkiya nniqan lnglingay (自然地理位置)

cinkhulan sa knita’ sa brbiru’

Rayswotwo (賴索托)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Klwaan Raysotwo wangkwo, hangan klwan dha o Rayswotwo, mniq hunc bi Nanmeycu, kika tgparu bi knlangan klwaan Cunkwo, kana klwaan o tqqiri kana klwaan Nanfey kunghekwn, kana lntulan skrayan o 909 km. Yasa nniqan dha o balay, gaga hraan spriq breenux dgiyaq, kiya ni Rayswotwo o tmhangan dha "mniq karac daraw wangkwo". Dungus bi hangan Rayswotwo nii o "skari kari swotwo sjiqan ksun". Mnrmuxan klwaan Ingkwo seuxal ka klwaan Rayswotwo, kiya ni luhay tmhangan Pasutworan ka Rayswotwo nii ka Oco. Mniq ruwan Taingkwosyuey ka Rayswotwo, hngkawas 1966 idas 10 4 jiyax siida kndadax Ingkwo burux da. Dxgal kanal kana klwaan o 30,355 km2,hngkawas 2018 do kana sjiqan klwaan o 2,108,328. Cingci Rayswotwo o ini bi knalu na, mniq saw kana knlangan o bukuy bi balay, yabi hari saw 49% sjiqan mniq ungac bi hnbangan 1.25 meyyuan tnsapan ka klwaan dha, ni meeru bi naqih bi narux uri.

Ris (歷史)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Ris seuxal (早期歷史)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Pskari quri saw qnquran knkla seejiq sayang o, sjiqan klgan Pasutwo o seejiq Sangjn, seejiq Keyi ni niqan cikuh sjiqan pnyahan ska hraan hidaw Feycwo tnhjilan hini ni lntulan seejiq skari kari Pantu.

Pnrjingan 19sci, sjiqan hunac Feycwo Pantu ska alang dha o iyux bbangal dxgal ni qsiya, kiki asi spruq paru bi ni bsiyaq bi tnjiyal "tnjiyal nealang", tmhangan sbyaw o "tnjiyal ruwan klwaan Curu" (Zulu Civil war). Hngkawas 1818, lutuc tmhangan hiya nanaq paru bi biyax siida ka daya klwaan wangkwo Curu do, niqan cikuh hunac dxgal o mniq Rayswotwo sayang na (Pasutworan siida) hunac alang o sangal kana bukung Mosusu ls kana uri da.

Tiri (地理)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Nniqan (位置)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Gaga mniq hunac Feycwo ka Rayswotwo. Kana dxgal klwaan o 30,355 km2, mniq ruwan dxgal klwaan hraan spriq breenux dgiyaq, gaga tqqiri kana klwaan Feycwo kana.

Hnigan dxgal (地貌)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

File:Lesotho rel location map.svg-Hnigan dxgal klwaan Rayswotwo wangkwo (賴索托王國地貌圖)

Sttu ni naqih hari ka dxgal Rayswotwo, takar ka hraan hidaw llbu ka gqiyan hidaw, kana dxgal dgiyaq o 58%, breenux o 17%, kska dgiyaq o 15%, bbuyu ayu o 10%. Tduwa qmpah dxgal o 24 wan lituk, mniq kana dxgal klwaan o 13%.

Knjisan dgiyaq daya hraan hidaw 1800-3000 knjisan pusu bi ddgiyaq ni hraan spriq breenux,hruun yayung Aawranche yayung Dukayrahe, hunac gqiyan hidaw llabang siyaw yayung o niqan 40 km, kana sjiqan klwaan dha o 70% gaga sslian hini kana.

Karac (氣候)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Karac Rayswotwo o muxul bi ni mhuriq bi ka karac dha. Idas 5~9 o ungac bi quyux kiya, idas 10~4 o niqan bi quyux kiya, mtalux bi karac o 33°c, mskuy bi karac o -7°c.

Cngc (政治)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Syeynfa (憲法)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Balay bi meuda hngkawas 1993 idas 3 ka Syeynfa dha. Mgaya Syeynfa o: Bukung bi mnuda ana manu ka kwowang ni Cuntung dha, qmpah ruwan dmayaw klwaan o Singcng kmlawa klwaan kiya, bukung/cungtung dha o pusu bi mnuda ana manu Cngfu dha.

Waycyaw cngce (外交政策)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Yasa hntul bi pkrana Cngc ni Cingci Rayswoto ka hnigan dxgal klwaan dha, kika stama bi Nanfey, kiya ni knmalu bi ka mslupung bi ka dha klwaan nii. Pusu bi klwaan gqiyan hidaw o niqan supu waycyaw ka klwaan Rayswoto, kiya ni wana bi Cungkwo dnii cikuh bi klwaan mniq ruwa klwaan dha pnhiyug sapah Daskwan.

Pusu bi knteetu seupu skmalu hunac Feycow ni teumal Kwanswey (關稅) hunac Feycow ka Rayswoto. Uxay uri o, niqan teumal Reyeynhekwo (聯合國) ka Rayswoto uri, teumal Feycowreyeymeng ni Daingkwosiyey dnii...

Hngkwasan 1983 idas 4 jiyax 30, mnslupung ka klwaan Rayswoto ni Cunghwojnmin kunghekwo. Hngkawasan 1990 idas 4 pgkla kana sjiqan mslupung supu Cunghwaminkwo dungan ka Rayswoto, kiya ni asi pgkla kana sjiqan sntqan mslupung klwaan Rayswoto ka Cunghwaminkwo kunghekwo.

Hngkwasan 1994 idas 1 jiyax 12, cngfu Cunghwaminkwo kunghekwo ni Rayswoto o snblaiq pprngaw ka dhiya do mslupung ka klwaan dha dungan. Hngkwasa 2005 idas 11 jiyax 30 dhuq idas 12 jiyax 6, bukung Rayswoto wangkwo Pakarita. Mosisiri sblayiq pprngaw Cungkwo.

Singcng-cyuhwa (行政區劃)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Qntaan: Paru alang ga mniq Rayswoto.

File:Lesotho - Leribe.svg
Rayswotwo Singcng-cyuhwa (賴索托行政區劃)

Kana klwaan gasuc singcngcyu dha o maxal. Niqan duma nniqan qmpah klwaan cngfu o ini phiyug na, pusu bi bukung dha ka gaga kmlawa qmpah nniqan singcng dha, kana bukung gaga mniq klwaan dha o 1084.

Cingci (經濟)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Yasa mniq hngkwasan 1998 siida mnuda saw tnjiyal mgaaw seykyo, kiya ni mglug ka duma empsaping, kika tnjiyal ni msangay krana ka cingci dha. Bukuy hngkwasan 2000 do, ida ini krana ka cingci dha mniq 3-4% na, ni knhuway bi mrana.

File:BasothoHatShop.jpg
Nniqan saan dha bbrigan sama. (HatShop菜市場)
File:Lesotho - Thatch hut village.jpg
Sapah sbiyaw bi ka pnhyugan sudu nii. (鄉村傳統草棚住房)

Hbangan kana sjiqan klwaan

Pusu angal dha hbangal seejiq klwaan o pnaah musa qmpah Nanfey seejiq, hbangan angal Nungyey, hunac Feycow kwanswey ryeynmeng na kwanswey fencng ni dyaun eseisil klwaan.

kana GDP klwaan o 27%,

Nungyey (農業)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Sapah ga alang dha ni pnhyugan sudu.

Ruwan klwaan dha o niqan 8% sjiqan gaga qmpah dxgal nungyey, kiya ni qluri ka qsiya ni dxgal ni knaqih karac kghngkawas, kika ini baka ka uqun dha, knrinas 7% stama paah mtmay Nanfey, krayan bi ini bi baka uqun kana seejiq.

Angal dha pnegalang o pusu niqan : sqmu, payay, sukay, sinaw, tmbugan dnii kana GDP dha nungyey o 7.4%

Kungyey (工業)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Ungac qmpah seejiq klwaan dha o 25%, Kana meeru naqih narux Ayc seejiq mbbiyax o mniq saw knlangan o tg3, kika emphing ka meuda biyax qmpah seejiq da, kiya ni kana qmpah mbiyax seejiq klwaan dha o 874,200.

Dadih hari hngkwasan sayang, ini biyaw krana ka bbarig snruan llukus ka Tayc, Tgl ka brigun dha Amerika snruan llukus nii, mniq hunac Feyco, kika maa stama dha cingci ka sjiqan klwaan, knteetu Cuanghwey 5 hpucing hngkwasan kdjiyax. kiya ka kiya ni hnmtul krana hunac Nanfey rante, kika bbaraw hari patas hidaw "pkrana Feyco ni sruun qmpah fa -an", snrwaan dha diyun ciway bi pila gmbgurah dxgal, bbrigan sapah neseejiq o dmuuy dha tg3 klwaan qyqaya snruan dha llukus Amerika, kiya ni hnmtul quri saw knrana. bbaraw patas hidaw ni supu kana ka knlangan snruan. llukus, hngkawas 2010 do, qmpah smaru lukus nii o ndaan egu bi mnhtul.

Hngkwasan 2013, kana musa eseisil alang pila o 941,200,200. meyyuan, pusu bi saun dha eseisul alanga o (llukus ni gamil), ubal miric ni ubal jojo, uuqun ni tnbugan, samaw, qqsiya, brigan dha mala btunux.

Fuwuyey (服務業)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Mdudul bi pkrana quri saw qmpah saan rmigaw wa Cngfu, dalih hari saw hngkwasan sayang o snmalu dha ka. tqiyan sapah ni minq ruwan dgiyaq Ducyacun (渡假村) ni kingal kwocya-kungyuan, egu bi miyah rmigaw seejiq o pnaah Nanfey kana, hngkawas 2012 kana hnbangan pnyahan rmigaw sjiqun nii o 6 hnpicing (saw hari 7,300 wan meyyuan).

Hngkwasan 2006 niqaw hari 5.2 wan. seejiq qmpah mnusa Nanfey mnuda qmpah kmarig btunux ka mangal dha hbangan. Niqan ka duma qrijil. muri musa qmpah. eseisil alang qmpah drigun hiyi. Kiya ni kmlawa bi ka Cngfu dha.

Dmayaw eseisil alang (外國援助)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Pusu bi niqan dmayaw klwaan o Yingkwo, Meykwo, Ayerran, Dekwo, Nihung dnii, niqan pusn dmayaw o pusu pnyahan Omung, Feyco krana cicin dnii.

Hngkwasan 2011, Yinhang (銀行) knlangan meysa 5000 wan meyyuan dmayaw, muda dha ttgsa, weysng, Nungyey.

Hngkwasan 2013 idas 6, Yinhan knlangan meysa 1.8 hpucing dmayaw, dmayaw pkrana meuda cngce dha, mntna ida Saudiarapo muda kika knlangal uuqun qpruhan meysa kika 19.6 wan meyyuan dayaw dha uqun.

Hngkwasan 2013 idas 7, supu Omong bnatas patas bnqanan 680 wan Oyuan, dmayaw sluun kana muda qsiya.

Sehwey (社會)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Pusu pnhyugan (基礎設施)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

File:Katse Dam,Lesotho,Africa.jpg- (Katse snslian qsiya (水壩))

Hraan spriq ruwan klwaan dha o prajing muda smalu hngkwasan 1991, kika tgparu bi snluan dha snlian qsiya klwaan Feyco, paah Rayswoto ni Nanfey supu psaun pila smalu.

Gaga breenux Masayru 35 km ka paru snlian. Mayterung ni (MDWSP) pnhyugan mniq hngkwasan 2021, pusu bi pila dha o pnyahan eseisil alang kana, mniq hngkwasan 2014 prajing muda. Sbbarig samaw cungkwo o djiyun 8000 wan meyyuan snluan dha paru snslian qsiya nii.

Cyawtung (交通)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

File:Basotho blanket lesotho.jpg (Gaga elug Rayswoto peapa jojo seejiq (賴索托路上的騎馬者))

Kungru: Kana bbaraw o 5940 km, kana gaga smapaw elug bwoyo (柏油) o niqan 1069 km, duma elug o btunux ni dxgal kana.

Elug rulu rqngul: Burux ka elug rulu qrngul, wana bi niqan Nanfey lutuc breenux alang Masayru, kana 2.6 km ka mtmay qyqaya dha.

Sapah skaya: Niqan 24 sngayan sapah skaya nniqan, balay bi gaga muda o niqan tru.

Jnko (人口)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Kana sjiqan Rayswoto o 1942008 hari. klwaan seejiq o niqan pusu 99.7% prngaw kari, bantuyu seejiq Sutwo ni Curu, niqan ciqan ka seejiq Oco ni Yaco. Niqan 27.6% seejiq mniq paru alang breenux, duma seejiq mniq nniqun dgiyaq.

Kari ni cungcyaw (語言宗教)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Kari Amerika, kari, Sayswoto, pusu bi kari bukung Rayswoto.

Pusu bi snhiyan sjiqan nealang o pnrhulan joro, sngari cikuh seejiq o snhiyan pnrhulan Israncyar ni mgaya mnuda sbiyaw.

Skbiyax hiyi kungkung (公共健康)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Kmraqil bi narux AIDS ka Rayswotwo. Hngkwasan 2009 siida kana niqan mnarux AIDS seejiq o 26 wan sngari, niqan mnaru AIDS mbbiyax wauwa ni rrisaw seejiq o 23.6 % sngari, kika tkeegu bi mniq knlangan niqan narux saw nii kiwaan. Mniq saw paru alang, truma hngkawas 40 niqan 50% sjiqan wauwa niqan narux AIDS.

kndadax hngkwasa 1990 prajing, knjisan sjiqan klwaan Rayswotwo o paah hngkawas 60 mlih dha hngkawas 35, mniq saw hngkawas 15-60 sngari o mhuqil seejiq 78.65℅. Baraw bi ka mhuqil sjiqun dha, kika mlih ka krana pnhmaan pnegalang dha uri da.

Sapah spuhan spuhan dha o ini kmalu balay ka Rayswotwo, kndadax hngkwasan 2011 idas 9 prajing, kndadax klwaan Cungko sapuh dha qpruhan yuanray mniq saw ssiyaw Masayru Ribeycyu sapah spuhah hiya mnuda qmpah spuhan.

Wunhwa(文化)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Ttgsa (教育)

Klwaan Rayswotwo wankwo sapah pyasan

Kndadax hngkwsan 2000 prajing, prjigan mlutuc mnuda saw wngac pila ttgas ka ciway sapah pyasan dha, mnusa ciway sapah pyasan meuyas ka seejiq o 85% kska sapah pyasan o 23%,kndadax hngkwasa 2001 siida, krana bi ka musa sapah pyasan smlulay ka djiqan

llaqi klwaan dha, mkla bi qmita ji(字)seejiq o niqan 89.6%, niqan keegu bi seejiq nusa ciway sapah pyasan meuyas, kana o niqan 69.3%, snliqan dha ttgsa pila o mniq GDP 13%, mniq hunac Sahara klwaan Nanfey o mniq brah balay.

Hngkwasan 2013, sliqun dha pila mniq ttgsa o 19.85 hpucing marwodi, mniq kana pila o 23.6%.

Llukus(服飾)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Lnkusan dha sbiyaw o snluan spriq bunuh ni pala snapaw dxgal.

Kuxul bi kbunuh bunuh kingal bunuh ka seejiq hiya, tmhangan dha bunuh Baswotwomaw, kika snpruan bi klwaan Rayswotwo ka bunuh nii kika pnsaan dha ska bi kwoci klwaan dha uri. Quru bi ka bunuh nii ni niqan rima mqiri spriq ka bunuh, ssiyaw bunuh dha o niqan tninun spriq dgiyaq dha ni elug tminun saw phpah dha.

Mskuy bi ka karac do tduwa smapaw dxgal ka pala, mtaqi siiga tduwa maa kabang, qmuyux do tduwa. maa hmtul quyux lukux uri.

File:Parade of Basotho women.jpg-(Mlukus lukus pala ka wauwa dha.)穿著傳統服飾披毯的婦女
File:Retsilisitsoe Nthunya.jpg-(Mlukus lakux pala ka llaqi dha.)穿著傳統服飾披毯的孩子

Tiyu(體育)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Hngkwasan 2008 Beycing awyun siida niqan rima yuntung seejiq teumal snbuc baga ni tmalang.

Niqan nanaq musa eseisil alang skbiyax hiyi ka alang Rayswotwo,pnhyugan qpruhan klwaan qmqah boru ka klwaan Rayswotwo, kiya ni ini teumal ana manu knlangan skbiyax.

Mstrung(婚姻)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]

Mniq Rayswotwo, mnuda kingal snaw o tduwa angal egu qrijil. Kiya ka kiya ni seejiq sayang o pusu bi mangal kingal qrijil balay da. Kwowang sayang mangal qrijil siida, pgkla kana seejiq wana bi mangal kingal qrijil ka hiya, pgkla saw gaga mdudul wana bi kingal ka mangal dha qrijil.

Pnyahan pnatas (參考資料)[smmalu patas | ida npatas sspgan ka smmalu patas]